Fethiye Kedi ve Köpek Aşıları
Aşı takvimi her hayvan için bireysel olarak değerlendirilir. Yaş, daha önce yapılan aşılar, genel sağlık durumu, yaşam tarzı ve enfeksiyon riski birlikte değerlendirilerek koruyucu hekimlik planı oluşturulur. Vet Pati Veteriner Kliniği‘nde amaç yalnızca aşı uygulamak değil, evcil dostunuz için uygun ve sürdürülebilir bir koruma programı planlamaktır.
Her aşı aynı amaçla uygulanmaz; tür ve risk profili birlikte değerlendirilir.
Aşı planı hazırlanırken tür, yaş, önceki aşılar, yaşam alanı, başka hayvanlarla temas, seyahat, kene ve enfeksiyon maruziyeti ile genel sağlık durumu birlikte değerlendirilir.
Fethiye Kedi Aşıları
Kedilerde karma aşı ve kuduz temel koruyucu uygulamalardır. Feline Lösemi Virüsü (FeLV) aşısı ise yaş ve temas riskine göre değerlendirilir. Dermatofitoz/mantar aşıları rutin temel aşılama grubunda değildir ve ürün bazında ayrıca değerlendirilir.
Fethiye Köpek Aşıları
Köpeklerde karma aşı ve kuduz temel korumanın önemli parçalarıdır. Bordetella ve Lyme aşıları yaşam tarzı ve maruziyet riskine göre değerlendirilebilir. Canine coronavirus ve dermatofitoz aşıları ise rutin temel aşılar olarak kabul edilmez.
Takvim tek bir güne değil, bağışıklık gelişimine göre planlanır.
Yavru kedi ve köpeklerde anneden geçen antikorlar yaşamın ilk döneminde koruma sağlar, ancak aşı yanıtını da etkileyebilir. Bu nedenle temel aşılar çoğunlukla tek doz yerine birkaç haftalık aralıklarla seri halinde planlanır.
Başlangıç zamanı ve doz aralıkları kullanılan aşıya, yavrunun sağlık durumuna ve enfeksiyon riskine göre değişebileceği için kesin gün vermek yerine veteriner hekim tarafından bireysel takvim oluşturulması daha doğrudur.
Yaklaşık 6–8 hafta
Uygun yavrularda temel aşı serisinin başlangıcı bu dönem civarında planlanabilir.
Yaklaşık 2–4 hafta aralar
Aşılar çoğu protokolde birkaç haftalık aralıklarla tekrarlanabilir; kesin aralık ürüne göre değişir.
16 hafta ve sonrası
Yavru temel serisinin son dozunun daha ileri yaşta planlanması maternal antikor etkisi açısından önem taşıyabilir.
Rapel ve düzenli takip
Sonraki tekrarlar aşı türü, ürün bilgisi, risk ve güncel veteriner hekim değerlendirmesine göre belirlenir.
Muayeneden takvim planlamasına kadar kontrollü bir süreç.
Aşı uygulaması öncesinde mevcut sağlık durumu ve aşı geçmişi değerlendirilir; sonraki dozlar buna göre planlanır.
Veteriner muayenesi
Genel sağlık durumu ve aşıya engel olabilecek mevcut bulgular değerlendirilir.
Aşı geçmişinin kontrolü
Aşı karnesi, önceki uygulamalar ve varsa geçmiş reaksiyonlar gözden geçirilir.
Uygun aşının planlanması
Temel ve risk temelli aşılar yaş, yaşam tarzı ve temas riskine göre belirlenir.
Takip ve sonraki doz
Sonraki kontrol veya rapel zamanı veteriner hekimin oluşturduğu takvime göre takip edilir.
Hangi aşı hangi hayvanda kullanılır ve neye karşı koruma amaçlar?
Aşağıdaki liste, kedi ve köpeklerde sık karşılaşılan aşı başlıklarını anlaşılır biçimde açıklar. Her aşının gerekliliği aynı değildir; bazıları temel koruma sağlarken bazıları yaşam tarzı, bölgesel hastalık riski, seyahat ve temas öyküsüne göre değerlendirilir.
Kedi Aşıları
Karma, kuduz, FeLV ve kedilerde değerlendirilebilen diğer koruyucu uygulamalar.
Kedi karma aşısı
Kedi • Temel korumaRabies (Kuduz) aşısı
Kedi + KöpekFeline Leukemia Virus (FeLV) aşısı
Sadece kedi • Risk temelliMantar / dermatofitoz aşıları
Kedi + Köpek • Özel değerlendirme
Köpek Aşıları
Karma, kuduz, Bordetella, Lyme ve köpeklerde değerlendirilebilen diğer aşı seçenekleri.
Köpek karma aşısı
Köpek • Temel korumaRabies (Kuduz) aşısı
Kedi + KöpekCanine Coronavirus (CCoV) aşısı
Sadece köpek • Rutin öneri değilBordetella bronchiseptica aşısı
Sadece köpek • Yaşam tarzına göreBorrelia burgdorferi (Lyme) aşısı
Sadece köpek • Kene riskine göreMantar / dermatofitoz aşıları
Kedi + Köpek • Özel değerlendirmeKedi ve köpeklerde iç ve dış parazit kontrolü neden önemlidir?
İç ve dış parazit uygulamaları aşı değildir. Koruma; hayvanın yaşı, kilosu, yaşam alanı, dışarı çıkma durumu, seyahat, kene-pire maruziyeti ve kullanılan ürünün etki süresine göre planlanır. Her parazit için tek bir ürün veya tek bir uygulama aralığı yoktur.
İç Parazit Kontrolü
Yuvarlak solucanlar, kancalı kurtlar ve tenyalar gibi bağırsak parazitleri; kilo kaybı, kusma, ishal, kansızlık veya gelişme geriliği gibi sorunlara yol açabilir. Bazı parazitler insan sağlığı açısından da önem taşıyabilir. Dışkı incelemesi ve bireysel risk değerlendirmesi, uygun ürün ve tekrar aralığının belirlenmesine yardımcı olur.
Dış Parazit Kontrolü
Pire, kene ve bazı akarlar yalnızca kaşıntı ve deri problemi oluşturmaz; bazı enfeksiyonların taşınmasına da aracılık edebilir. Koruma ürünü tür, yaş ve kilo dikkate alınarak seçilmelidir. Köpekler için üretilmiş bazı dış parazit ürünleri kediler için toksik olabilir; bu nedenle ürünler türler arasında rastgele değiştirilmemelidir.
Aşı hastalığı tedavi etmez; bağışıklık sistemini karşılaşmadan önce hazırlar.
Aşıdaki güvenli antijenler bağışıklık sistemine hastalık etkenini tanımayı öğretir. Böylece gerçek enfeksiyonla karşılaşıldığında vücudun yanıt vermesi için sıfırdan başlaması gerekmez. Aşı tipine ve hastalığa bağlı olarak amaç enfeksiyonu önlemek, klinik hastalık riskini azaltmak veya hastalığın daha hafif seyretmesini sağlamaktır.
Bağışıklık sistemi etkeni tanır
Aşı, bağışıklık sistemine hedef virüs veya bakteriye ait antijenleri kontrollü biçimde gösterir.
Antikor ve hücresel yanıt gelişir
B ve T lenfositleri aktive olur; uygun aşılarda hastalığa karşı antikor ve hücresel bağışıklık gelişir.
Bağışıklık hafızası oluşur
Bazı bağışıklık hücreleri hedefi "hatırlayan" hafıza hücrelerine dönüşür ve sonraki karşılaşmaya hazırlanır.
Gerçek temas olduğunda yanıt hızlanır
Etkenle daha sonra karşılaşıldığında bağışıklık sistemi daha hızlı yanıt verebilir; bu da ağır hastalık riskini azaltabilir.
Aşı yapılmadığında
Bu, hayvanın mutlaka hastalanacağı anlamına gelmez. Ancak ilgili etkene karşı önceki bağışıklığı yoksa, gerçek enfeksiyon sırasında bağışıklık yanıtının gelişmesi için zaman gerekir. Bazı hızlı seyreden hastalıklarda bu süre hastalığın ilerlemesi için yeterli olabilir.
Özellikle parvovirüs, distemper ve panlökopeni gibi hastalıklarda yavru hayvanlarda ağır klinik tablo, hastanede tedavi ihtiyacı, kalıcı hasar veya yaşam kaybı görülebilir.
Uygun aşılama yapıldığında
Aşı yüzde 100 garanti anlamına gelmez. Fakat uygun zamanda ve doğru seriyle uygulanan aşılar, hedef hastalıkların gelişme riskini ve özellikle ağır seyretme olasılığını önemli ölçüde azaltabilir.
Korumanın düzeyi aşı tipine, hastalığa, hayvanın bağışıklık durumuna, maternal antikorlara, uygulama zamanına ve bireysel yanıta göre değişebilir. Bu nedenle yavru serilerinde tekrar dozları ve takip önemlidir.
Bazı aşıyla önlenebilir hastalıklar kısa sürede ağırlaşabilir.
Aşılamanın değeri yalnızca enfeksiyon sayısını azaltmak değildir. Birçok temel aşı, yoğun tedavi gerektirebilen, kalıcı hasar bırakabilen veya ölümcül seyredebilme potansiyeli bulunan hastalıklara karşı koruyucu bağışıklık oluşturmayı hedefler.
Kedilerde önemli enfeksiyonlar
Panlökopeni ağır gastrointestinal hastalık ve beyaz kan hücrelerinde ciddi azalmaya; herpesvirus göz ve üst solunum yolu hastalığına; calicivirus ağız yaraları ve solunum belirtilerine; FeLV ise uzun dönem bağışıklık baskılanması, anemi ve bazı kanserlere yol açabilir.
Köpeklerde önemli enfeksiyonlar
Parvovirüs ağır kusma, ishal ve sıvı kaybına; distemper solunum, sindirim ve sinir sistemi hastalığına; adenovirüs ciddi sistemik ve karaciğer hastalığına; leptospiroz ise böbrek ve karaciğer hasarına yol açabilir. Leptospiroz ayrıca zoonotik önem taşır.
Aşı öncesi ve sonrasında nelere dikkat edilir?
Aşı öncesi
Aşı sonrası
Fethiye'de kedi ve köpek aşı takibi için Vet Pati.
Vet Pati Veteriner Kliniği'nde yavru ve yetişkin kedi-köpeklerin aşı geçmişi değerlendirilerek temel ve risk temelli koruyucu hekimlik programları planlanır.
Aşı karnenizi getirerek mevcut programı kontrol ettirebilir, geciken veya geçmişi bilinmeyen aşılar için uygun planlama hakkında bilgi alabilirsiniz.
Kedi ve köpek aşıları hakkında merak edilenler
Yavru kedi veya köpeğin ilk aşısı tam olarak hangi gün yapılır?
İki aşı arasında neden birkaç hafta beklenir?
Evden hiç çıkmayan kedinin aşıya ihtiyacı var mı?
Aşılar yüzde 100 koruma sağlar mı?
İç ve dış parazit uygulaması aşı mıdır?
Aşı geciktiğinde bütün seri baştan mı yapılır?
Aşı öncesinde muayene gerekli mi?
Fethiye'de aşı randevusu için Vet Pati'ye gelebilir miyim?
Evcil dostunuzun aşı takvimini birlikte planlayalım.
Kedinizin veya köpeğinizin yaşı, mevcut aşıları ve yaşam koşulları hakkında bilgi vererek koruyucu hekimlik ve aşı takvimi hakkında bilgi alabilirsiniz.
